Η γνωσιακή συμπεριφορική ψυχοθεραπία είναι μια επιστημονικά αποδεδειγμένη μορφή ψυχοθεραπείας, για συναισθηματικές διαταραχές, αγχώδεις διαταραχές, νευροαναπτυξιακές διαταραχές ενώ αρχίζουν και υπάρχουν έρευνες με θετικά αποτελέσματα για τις διαταραχές πρόσληψης τροφής. 

Η γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία διαφέρει στην θεωρητική προσέγγιση των διαταραχών, των συμπτωμάτων και των προβλημάτων του ατόμου από άλλες μορφές ψυχοθεραπείας. Η γέννεση, η διατήρηση και η εμφάνιση των προβλημάτων εξηγούνται στην γνωσιακή συμπεριφορική μέσα από τις αναπαραστάσεις του ατόμου για τον ίδιο του τον εαυτό, τους άλλους και το μέλλον. 

Το διαφορετικό θεωρητικό υπόβαθρο εκφράζεται στην θεραπευτική σχέση που διαμορφώνεται, στους στόχους που θέτει αλλά και στις τεχνικές που χρησιμοποιεί. 

Παρακάτω ακολουθούν οι βασικές διαφορές της γνωσιακής συμπεριφορικής θεραπείας από την ψυχανάλυση και την συστημική ψυχοθεραπεία. 

Γνωσιακή-συμπεριφορική  Ψυχανάλυση 
Ενεργή θεραπευτική σχέση Λιγότερο παρεμβατικός ψυχοθεραπευτής
Βραχύχρονη Μακροχρόνια
Θεραπευτικοί στόχοι και αλλαγή  Ανάδυση ασυνείδητων δυνάμεων στο συνειδητό- Αυτογνωσία
Δομημένες συνεδρίες  Ελεύθεροι συνειρμοί
Παρελθόν σαν επίγνωση της ιστορικότητα του ατόμου Παρελθόν σαν πηγή των προβλημάτων και διαταραχών 

 

Γνωσιακή-συμπεριφορική  Συστημική 
Επικέντρωση των αλλαγών στο άτομο Επικέντρωση των αλλαγών στην οικογένεια και στα συστήματα-ομάδες
Ατομικές συνεδρίες 60′ λεπτών Συνεδρίες 1:30′ ώρας με την “ομάδα” μέσα στην οποία δυσλειτουργεί το άτομο 
Επικέντρωση στα προβλήματα στο πλαίσιο που εμφανίζονται  Η αλληλεπίδραση και οι σχέσεις βασικό στοιχείο της θεραπείας
Οι σκέψεις, συμπεριφορές, συναισθήματα ως μέσα κατανόησης και αλλαγής Η γλώσσα βασικό εργαλείο κατανόησης και αλλαγής

Για ένα άτομο που καλείται να επιλέξει την μορφή ψυχοθεραπείας που θα ακολουθήσει είναι σημαντικό να γνωρίζει, κάποιες τουλάχιστον, βασικές διαφορές ανάμεσα στα είδη ψυχοθεραπείας που προσφέρονται. 

Καθώς, το πλήθος των διαφορετικών ψυχοθεραπείων είναι μεγάλο το άτομο που θέλει να ξεκινήσει θεραπεία μπορεί να είναι αναποφάσιστο μπροστά στις επιλογές που του προσφέρονται. Πέρα από την μορφή των προβλημάτων που αντιμετωπίζει υπάρχουν και άλλα στοιχεία που θα μπορούσαν να το βοηθήσουν να επιλέξει την κατεύθυνση της ψυχοθεραπείας του.  

Οι παραπάνω πίνακες παρουσιάζουν τις βασικές διαφορές της συστημικής, της ψυχανάλυσης και της γνωσιακής συμπεριφορικής θεραπείας, το πως αντιμετωπίζουν το άτομο και τα προβλήματα του, και  πως διαμορφώνεται η θεραπευτική σχέση αλλά και η ροή της ψυχοθεραπείας. 

*Οι πληροφορίες προορίζονται για γενική πληροφόρηση και ενημέρωση του κοινού και σε καμία περίπτωση δεν μπορούν να αντικαταστήσουν τη συμβουλή ιατρού ή άλλου αρμοδίου επαγγελματία υγείας

Αρθρογραφεί η επιστημονική ομάδα του ιατρείου ψυχικής υγείας με έδρα Αβέρωφ 48, Δάφνη 172 35 (1λ από Μετρό-Έξοδος Παπαναστασίου) της Ψυχιάτρου Γεωργίας-Φαίδρας Βιτάλη, τ. επικεφαλής επιμελήτρια Στοκχόλμης Σουηδίας και μετεκπαιδευθείσα στο Harvard Medical School, Boston, MA.